Opvoedvragen kleuters

Terug naar vraag en antwoord

• Samen op een kamer
• Mijn zoon van 4 huilt te veel
• Kleuter in het verkeer
• Ruziënde kinderen
• Niet spelen in een groepje
• Kind met beperkingen
• Broekpoepende kleuter
• Dwangmatige gedrag
• Verwend of brutaal
• Kleuterruzies
• Langzame eter
• Niet zelf spelen
• Onze dochter is sinds de geboorte van haar broertje totaal veranderd
• Liegende 5-jarige
• Driftige kleuter

Samen op een kamer

Ik heb een vraagje over een kamer delen. Mijn dochter is 4,5 jaar en mijn zoon 3 jaar. De laatste tijd hebben ze veel ruzie, omdat mijn zoon alles nadoet. Zegt het zelfde en wil hetzelfde, krijgt hij niet zijn zin dan wordt het ruzie. Vaak zie ik het niet en weet ik dus niet wie begon. (mijn vermoeden is dat mijn zoon iets doet en mijn dochter dan terug slaat). Toch zoeken ze elkaar constant op en hebben ook veel lol samen. Nu is ons derde kindje op komst en moeten we de kinderkamer vrijmaken. Op dit moment hebben we een kamer te weinig dus is het de bedoeling dat ze een kamer gaan delen. Is dit een goed idee?
Ik twijfel omdat ik ook snap dat mijn dochter niet altijd een klein papagaaitje in haar buurt wil hebben, ook al zoekt ze hem constant op. En als ze ruzie hebben (meestal buiten mijn gezichtsveld), moet ik dat dan negeren ook al eindigt het in slaan, bijten of knijpen. Nu gaat er altijd 1 huilen en moet ik ingrijpen (negatieve aandacht) om vervolgens 5 min later weer in te springen enz. Ik probeer ze te prijzen voor goed gedrag, maar dat is moeilijk als ze elkaar constant in de haren vliegen. Wel lees ik ook overdag voor en gaan ze lekker rustig zitten, net als bij tv kijken. Maar ik zou graag zien dat ze meer van die leuke momenten met elkaar hebben. Want ondanks de ruzies zijn ze goede vrienden en komen wel voor elkaar op als er een derde in het spel is.

Hallo moeder van twee (b)engeltjes,

Zo te horen kunnen je kinderen niet zonder elkaar. Ze hebben veel plezier en maken net als alle kinderen ook ruzie. Misschien bedenkt je oudste meestal het spelplan en wil de jongste daarin graag mee. Moet je zoon dan op zijn tenen lopen of luistert je dochter niet naar hem, dan zal hij het spel op allerlei manieren gaan verstoren. En dan is eigenlijk ruzie de beste manier voor kinderen om de aandacht van moeder te krijgen. En ga je nu als scheidsrechter het conflict oplossen, dan weten je kinderen je die rol telkens opnieuw weer toe te bedelen!
Beoordeel je de situatie verkeerd, dan trekt er één aan het kortste eind. Een reden om een paar minuten later weer ruzie te gaan maken om te zien of je nu wel een eerlijk oordeel velt! Daarmee zijn ze verzekerd van jouw aandacht. Zou je nu iedere ruzie negeren, dan zullen de ruziemomenten inderdaad afnemen. In de praktijk lukt dit echter niet. De zogenaamde kibbelpartijtjes kun je wel negeren, maar je kinderen weten precies wat ze moeten doen, zodat jij weer ingrijpt en dat is: knijpen, slaan en bijten! Dit gedrag valt niet te negeren, mag je ook niet negeren en moet dus stoppen. Teken een stopbord met daarin bijvoorbeeld de 3 belangrijkste regels. Eén van die regels is: Is er ruzie, dan slaan, knijpen en bijten we niet! Stel alleen vast dat ze ruzie hebben en vraag hen hoe ze het denken op te lossen. Leg dus de verantwoordelijkheid van het oplossen van het conflict bij de kinderen zelf. Laat ze zelf oplossingen verzinnen. Breng die oplossingen op een tekening in beeld. Gaat ieder iets voor zichzelf doen, teken dan of plak een plaatje wat de één en wat de ander dan gaat doen.

Wat betreft je vraag rond het samen één kamer delen; Het lijkt alsof je kinderen elkaar behoorlijk op de lip zitten. Met een gedeelde kamer in het zicht wordt dat natuurlijk moeilijker. Je zoontje aapt je dochter veel na en wil veel hetzelfde. Misschien heeft je oudste wel wat meer behoefte aan een eigen plekje. Het is ook voor je jongste goed om alleen te zijn en alleen te kunnen spelen. Probeer daarom de kinderen te stimuleren om ook alleen te spelen. Dat kan door vooraf het spel te organiseren en te bedenken wie gaat een spel aan tafel doen en wie gaat op de grond spelen. Of leg twee kleden of lakens van verschillende kleur op de grond en laat ze allebei op hun eigen kleur kleed spelen. Blijf in de buurt en prijs hen als dat goed gaat. Benoem daarbij ook het effect. Zeg bijvoorbeeld: “Jullie zijn zo rustig op je eigen kleed aan het spelen, dat ik oma aan de telefoon goed kan verstaan.” Zet de kookwekker of een kleurenklok( verkrijgbaar via kleurenklok.nl) bij het spel, zodat de kinderen weten wanneer het tijd is om weer iets samen te gaan doen. Reserveer op deze manier ook tijd om op de dag iets alleen met de je dochter en iets alleen met je zoon te doen. Wellicht spelen ze daarna ook weer prettiger samen.
Terug naar boven

Mijn zoon van 4 huilt te veel

Ik ben een moeder van 2 kinderen. Een jongen van 4 en een dochter van 15 maanden oud.
Mijn zoon van 4 is altijd heel gevoelig geweest. Vanaf babytijd was het aan hem te merken dat hij veel aandacht van mijn man en mij nodig had.
Hij ging altijd bij ons zitten en steeds op alle manieren aandacht vragen. Toen ik zwanger raakte van onze dochter veranderde veel bij hem. Op een gegeven moment is hij steeds meer gaan huilen om alles. Het maakt niet uit wat, als je weggaat, als visite weggaat, als je iets van hem afpakt, als kinderen niet met hem willen spelen, als kinderen weggaan, als hij zijn zin niet krijgt.
Op dit moment weten we niet meer hoe we met hem om moeten gaan. Hij is gevoelig voor beloning, maar het is moeilijk om een manier van belonen te vinden die bij hem past.
We lopen vast, onze dochter van 15 maanden lijkt nu zijn gedrag te gaan overnemen. We willen heel graag advies.
Hoe kunnen we hem dit gedrag afleren?

Beste moeder van een gevoelig zoontje,

Jullie oudste zoon vraagt veel aandacht en is snel van slag als iets niet naar zijn zin gaat of als anderen jullie aandacht opeisen. Ook geven jullie aan dat hij al vanaf zijn babytijd erg gevoelig is en dat er veel veranderde bij hem, toen je zwanger was van jullie dochter.
Het is duidelijk dat jullie oudste niet zo goed in zijn vel zit. Dat kan te maken hebben met gebeurtenissen tijdens de zwangerschap of met de periode er na dat je oudste jullie aandacht en liefde steeds meer moest gaan delen met zijn jongere zusje. Meestal krijgt een oudste kind het echt moeilijk met de baby, op het moment dat de baby gaat kruipen, staan en lopen! Dan is het territorium van de oudste niet meer veilig.
Misschien hoort hij nu van jullie of anderen, dat hij toch al vier is en nu juist zo leuk kan spelen met zijn zusje. Het tegendeel is echter waar. Een vierjarige heeft een plan in zijn hoofd hoe of wat en waarmee hij wil gaan spelen. Een 15 maanden oud zusje verstoort dat plan altijd! Het is echt te veel gevraagd om nu rekening te houden met zijn zusje.
Ook al ben je misschien boos als je zoon zijn onlust gevoelens op een negatieve manier uit, toch gaat het er nu eerst om dat je de achterliggende boodschap naar boven weet te halen. In zijn ogen lijkt alles in zijn wereldje mis te gaan, en daarom huilt hij om de haverklap. En van 15 maanden oude baby’s is bekend, dat ze graag alles wat jij of een ander doet, imiteren. Helaas nu ook het huilgedrag van jullie zoon. Bekritiseer of straf hem niet als hij huilt of van slag is. Neem liever zijn gevoelens serieus en verwoord zijn verdriet. Zeg dat je begrijpt dat hij zo moet huilen omdat iets niet gaat, zoals hij gedacht had. Benoem wat hij wilde en geef hem de ruimte om dat te vertellen. Zorg dat hij ziet en merkt dat hij zijn eigen plek in het gezin heeft. Breng dat ook in beeld door een ‘dit ben ik poster’ met hem te maken. Op een groot vel papier ( een oude behangrol) trek je zijn lichaam om. Plak een foto van zijn gezicht op de poster en vraag hem om zelf zijn favoriete kleding te tekenen. Laat hem de kleding inkleuren en plaatjes en foto’s uitzoeken die te maken hebben met waar hij goed in is.
Hang de poster op de muur, zodat familieleden of vriendjes aangespoord worden om de kwaliteiten van je oudste onder woorden te brengen. Zo bouw je aan zijn zelfvertrouwen en dat is wat hem op dit moment ontbreekt.
Veel succes!
Met vriendelijke groet,
Emmeliek Boost
Pedagoge en initiatiefneemster van deopvoeddesk
Terug naar boven

Kleuter in het verkeer

Hoe bereidt mijn zoontje van 4 zich goed voor op het verkeer?
Hij gaat na de mei vakantie naar de basisschool en het liefst wil ik over een tijdje met hem op de fiets naar school toe rijden, hij op zijn eigen fiets. Natuurlijk oefenen we, maar hij zoekt steeds zijn grenzen op en vaak schrik ik ervan en andere weggebruikers ook. Als we bijvoorbeeld op straat lopen en ik zeg dat hij op de stoep moet blijven,
Dan gaat hij precies op het randje van de stoep en de weg balanceren. Of als ik zeg: naast mij blijven lopen, rent hij continu bij me vandaan. Een hand geven doet hij soms wel, maar dit wil hij niet altijd, ‘want hij is 4 en al groot’.
Ik kan hem gewoon niet vertrouwen wat dat betreft.
De school is te ver om te lopen en iedere keer met de auto vind ik ook onzin. Hoe leg ik hem het beste uit hoe het werkt, en laat hem de ernst inzien van het verkeer en de gevaren ervan? Bestaan er ook kinderboekjes over ?

Beste moeder van een temperamentvol zoontje,

Wat een goede vraag zo vlak voor de overstap naar de basisschool!
Zeker met zo’n temperamentvolle zoon! Hij zoekt zo te horen graag de grenzen op en houdt er van te balanceren op wat nog net wel mag en kan. Best begrijpelijk, want in zijn ogen is hij is al vier en groot, want hij gaat naar de grote school! Dat is zeker de laatste maanden regelmatig tegen hem gezegd!

Loop je zelf op de straat, dan is het logisch dat je grote zoon ook op straat wilt lopen. Om groot te zijn, doet hij het liefst wat jij doet en is er tevens van overtuigd dat hij dat ook goed kan. Goed verkeersgedrag leert hij van jullie voorbeeldgedrag. Is er een stoep loop dan als voetganger ook over de stoep, is er een zebra steek daar dan samen over en staat het stoplicht op rood, vraag dan aan hem wanneer je samen mag oversteken. Hamer er op dat hij de buggy of jouw hand vasthoudt als het licht op groen springt.

Samen met jou in het verkeer mag hij dus geen enkele grens uitdagen. Dat is de eerste regel die je duidelijk moet aangeven. Spreek in ieder geval één codewoord of teken af, waarbij hij altijd direct moet gehoorzamen.

Over het algemeen geldt dat kinderen ouder dan tien jaar zich pas veilig door het verkeer weten te bewegen. Van je zoon van vier kun je dus niet verwachten dat hij zich aan de regels houdt. Hij heeft nog onvoldoende inzicht in het belang van de verkeersregels, kan de snelheid van het verkeer niet overzien en kan nog nauwelijks fietsen zonder dat hij gaat slingeren. De weg naar school moet dus redelijk veilig zijn, het liefst voorzien van fietspaden, zodat je zoon aan de binnenkant van je fiets mee kan fietsen. Bij plotseling gevaar of een teken van jou moet je zoon direct luisteren en behendig zijn in het uitwijken naar de stoep. Dit vergt best veel oefening en tijd voordat je er zeker van kan zijn dat hij veilig mee kan fietsen. Neem liever een omweg naar school, die veilig is, dan de kortste route. En voorkom dat je haast hebt! Eigenlijk houd je kleuters in het verkeer het beste onder controle als hun fiets vastzit met een stang aan jouw fiets! Er zijn boekjes bij de bibliotheek te leen over mijn kind in het verkeer. Ook kun je bij de Vereniging Veilig Verkeer informatie opvragen.

Veel succes en veel plezier straks op de basisschool!

Met vriendelijke groet,
Emmeliek Boost
Pedagoge en initiatiefneemster van deopvoeddesk
Terug naar boven

Ruziënde kinderen

Ik heb een dochter van 5, een zoon van 3 en nog twee pubers uit een eerdere relatie. De groten maken eigenlijk zelden ruzie, wij als ouders ook bijna nooit, alleen de jongsten maken dagelijks ruzie. Sommige dagen heb ik heel veel geduld en ga ik bemiddelen, meespelen, problemen oplossen enz. Soms heb ik minder geduld en zet ik ze ver uit elkaar (we hebben een ruim huis), en soms heb ik echt weinig geduld en word ik boos, deel straffen uit en word chagrijnig.
Het probleem is dat ik het idee heb dat niets helpt! Ze blijven strijden, om spullen, om wat iemand zegt, om wat de ander doet… Ik ben mijn bed nog niet uit of ik hoor ze alweer ruzie maken. Soms alleen met woorden, maar meestal mondt het uit in slaan, of iets anders waarvan de ander keihard gaat huilen. Hoe moet ik hiermee omgaan, wanneer moet ik ingrijpen en hoe kan ik dit verminderen?

Beste moeder van ruziemakers,

Ruziemaken doen kinderen het liefst waar je bij bent. Dan zijn ze verzekerd van je aandacht en verwachten ze van jou dat je een eerlijk oordeel velt. Wat echter voor de één rechtvaardig is, is in de ogen van de ander altijd onrechtvaardig! Kortom hoe geduldig je ook bent, je doet het nooit goed. Ook het bemiddelen en meespelen, ervaren kinderen als koren op hun molen. Ze hebben inmiddels door dat ruziemaken jouw aandacht oplevert en in het gunstigste geval levert dat zelfs meespelen op. Zo lang jij je als scheidsrechter opstelt, blijven ze inderdaad strijden om spullen en om wat de ander zegt.

Ruzies tussen kinderen stoppen sneller als je helemaal geen deel hebt aan de ruzie. Blijf er dus vooral buiten en ga met hen op een rustig moment op de bank zitten. Zeg dat de ruzies moeten stoppen. Dat je er schoon genoeg van hebt. Maak duidelijk wat je van hen verwacht. Benoem wat je verstaat onder gezellig spelen… en vraag hoe hen dat gaat lukken? Laat je dochter en zoon zo veel mogelijk zelf oplossingen bedenken en teken dit plan op papier. Kijk of je voor de nieuwe afspraken een illustratie kunt tekenen of maken, zodat ook de jongste het begrijpt en zich aan het gezellig speelplan kan houden. Vergeet nu niet te belonen, bij de eerste tekenen dat het spelen beter gaat, met veel gezellige en positieve aandacht. Benoem daarbij ook het effect. “Goed zo, nu gaan jullie om de beurt op de tractor en hebben jullie allebei plezier!”

Veel succes!

Met vriendelijke groet,
Emmeliek Boost
Pedagoge en initiatiefneemster van deopvoeddesk
Terug naar boven

Niet spelen in een groepje

We hebben één kind, een dochter van 5 en het is een leuke en opgeruimde meid. Ze heeft veel vriendinnetjes die ook graag bij ons spelen en andersom. We staan ook op de camping waar een hoop kinderen van haar school naar toe gaan. Eén op één spelen is helemaal leuk, maar zodra er iemand bijkomt, kruipt ze zich in haar schulp. Ze kent deze kinderen allemaal goed van school, maar toch krijgt ze de neiging om naar binnen te gaan en iets voor zichzelf te doen. Hoe kunnen we dit oplossen?

Beste vader van een gezellige dochter,

Zo te horen heeft jullie dochter veel vriendinnetjes en gaat het spelen één op één prima.
Met het spelen in een groep heeft ze moeite, zeg je. Dat heeft niet direct iets te maken met het enig kind zijn, hoor. Een spel met een groep kinderen vereist best veel spelinzicht en spelvaardigheden, iets waar kleuters nog niet zo goed in zijn. Ze hebben bijvoorbeeld moeite met het eerlijk verdelen van wie wanneer aan de beurt is en met het volgen van een plan van iemand anders. Bovendien krijgen kleuters gemakkelijk ruzie als het spel niet eerlijk volgens de regels op de doos gespeeld wordt. Kleuters begrijpen niet dat hetzelfde ‘kleurendobbelsteen’ spelletje door een vriendinnetje heel anders gespeeld wordt. Ze worden boos of haken af, omdat het in hun ogen vals gespeeld wordt.

En verder speelt misschien de aard van je dochter een rol. Misschien houdt ze graag controle over het spel en verliest ze die zodra er meer kinderen zich met het spel gaan bemoeien?
Wil je haar toch stimuleren om met een groepje te spelen, bespreek dit dan eerst met haar. Zeg zonder haar te kritiseren of te adviseren, dat je ziet dat ze zich liever terugtrekt zodra er iemand bijkomt spelen. En vraag of het spel dan verandert? Hebben de kinderen een ander plan of wordt het spel dan misschien te druk? Weet je eenmaal de reden dan begrijp je ook beter, waarom ze zich uit het spel terugtrekt. Vraag wat zij graag zou willen?
Misschien wil zij best met zijn drieën spelen, maar heeft wat hulp nodig. Laat haar een voorkeurslijstje van spelletjes opstellen, waarbij meer kinderen nodig zijn. Vraag haar wie van haar klas dat soort spel ook leuk vindt? Kijk of ze er al aan toe is om die vriendinnetjes thuis uit te nodigen. Blijf de eerste keer wat in de buurt om te zorgen dat het samen spelen ook gezellig wordt.

Veel succes!

Met vriendelijke groet,
Emmeliek Boost
Pedagoge en initiatiefneemster van deopvoeddesk
Terug naar boven

Kind met beperkingen

Ik weet even niet hoe het met mijn dochtertje moet. Ze is veel te vroeg geboren (30 wkn) en is als gevolg daarvan heel vaak ziek. Ze is nu net vier jaar en gaat naar de basisschool, waar ze ook echt aan toe lijkt te zijn, vooral omdat er veel kindjes zijn. Maar ja, mijn meisje is wel kleiner en tengerder en ook haar motoriek loopt achter op de anderen. Ze is ook heel gauw moe.
Het grootste probleem vind ik nu dat ze vaak zo verschrikkelijk boos is, werkelijk om de kleinste dingen. Het is gewoon machteloosheid en ik zie soms de onmacht in haar ogen maar er is op dat moment ook gewoon niet tot haar door te dringen. En ik begrijp dat er een hoop in haar leven momenteel gebeurt maar ik ga ook absoluut niet in alles toegeven. Er zijn echt grenzen.
Ik heb ook het idee dat er een stuk frustratie bij haar zit. Naar de buiten wereld toe zal ze zich echt nooit laten gaan. Maar wat leert ze nu op school: hinkelen, huppelen etc. etc.. En dat zijn gewoon dingen die ze absoluut niet kan. Ik snap maar al te goed dat ze hier gefrustreerd door raakt. Dat doet zeer bij mij. Momenteel loopt ze bij logopedie voor haar spraak. Over een half jaar moeten we haar weer door de fysiotherapeut laten testen en dan denk ik dat we ook daar weer mee moeten starten. Het is allemaal al zoveel voor haar en daar word ik soms zo verdrietig van. Ik kan mij haar boosheid en frustratie zo goed voorstellen. Ze is ook nog maar zo klein en zo machteloos. Alleen ik kan er zo weinig mee en voel mij dan ook zo machteloos.

Beste moeder van een te vroeg geboren meisje,

Wat goed dat je even je hart lucht. Je eerste kindje! Het is voor jullie van begin af aan moeilijk geweest en nu merk je dat het er ook niet lichter op wordt. Bij het ouder worden komt ze haar beperkingen in het spel met andere kinderen steeds tegen. Het doet je veel verdriet als je kind geconfronteerd wordt met het niet kunnen hinkelen en huppelen zoals alle andere kinderen om haar heen. Het liefst zou je haar deze confrontaties en tegenslagen willen besparen. Het is begrijpelijk dat ze zich erg boos maakt om dingen die ze niet kan.
Misschien heb je tot de basisschool meer controle gehad over dat wat ze allemaal wel kon. Meestal probeer je de moeilijke situaties te vermijden. Nu ze eenmaal op school zit, komt ze zonder dat jij haar kan beschermen, deze problemen eerder tegen. Het geeft ook een gevoel van machteloosheid, nu je merkt dat ze toch de pijnlijke situaties zelf zal moeten leren aan te gaan. Ik denk dat ze minder boos wordt, als je nu vooral je aandacht richt op haar gevoel. Verplaats je in haar wereld en zeg wat je denkt dat ze voelt. Verwoord haar boosheid en geef ruimte voor haar frustraties. Volg haar gevoel en zeg iets van “Je zou zo graag willen hinkelen, net als de andere kinderen, het liefst zou je…”en zeg nog iets meer over wat haar zo leuk lijkt aan het kunnen hinkelen.
Vraag wie er goed in is en wat de leerkracht doet om het de anderen te leren. Niet iedere vierjarige kan hinkelen. Kijk of je erachter komt of het probleem nu zit in het niet kunnen hinkelen of juist in het anders zijn? Zeg ook niet meteen waar zij allemaal wel goed in is. Neem liever haar frustratie serieus en kijk of zij een oplossing weet. Misschien kan ze wel op twee benen springen. En misschien ontdekt ze dat ze met een stok als hulpmiddel wel kan hinkelen.
Eigenlijk voelen we ons altijd erg verantwoordelijk voor het probleem van ons kind, dragen wij het probleem in onze rugzak en doe je er alles aan om het probleem zo min mogelijk tot last te laten zijn voor je kind. Daarmee ontneem je haar de kans om zelf beter met haar beperkingen te leven en doe je jezelf tekort. Want je voelt je altijd machteloos voor dat wat niet lukt. Ze wordt weerbaarder als je haar emotioneel steunt en helpt met oplossingen te zoeken. En nog mooier: je versterkt haar zelfvertrouwen door haar eigen oplossingen succesvol te laten zijn.
Ik hoop dat je hiermee wat geholpen bent!

Met vriendelijke groet,

Emmeliek Boost
Pedagoge en initiatiefneemster van deopvoeddesk
Terug naar boven

Broekpoepende kleuter

Wij hebben een probleempje met ons zoontje van 4.5 jaar. Al geruime tijd poept hij in z’n broek. Maar niet echt een hele ontlasting maar omdat hij niet naar het toilet wil om te poepen komt er een beetje in zijn broek. Als we hierna zijn broek verschonen wil hij nog niet naar de wc en herhaalt dit probleem zich meerdere malen totdat hij na zo’n dag of 3 toch wel gaat (vaak ook uit zichzelf). We denken niet dat hij bang is om het te doen. Hij gaat wel zelf plassen. We hebben ook wel het idee dat hij het in alle drukte gewoon vergeet maar als we zien dat hij moet en het hem dan zeggen dan wil hij niet en is het huilen geblazen. We hebben ook al een hoop geprobeerd, belonen (maar dan huilt hij omdat als hij het niet doet hij de beloning niet krijgt), lief vragen, boos worden en het lijkt wel of niks helpt. We hebben ons nu voorgenomen om het te negeren en zeker niet boos te worden maar nog hebben we het probleem van na verschoning dan willen we wel graag dat hij gaat maar dan huilt hij weer ondanks dat we lief blijven en zeggen dat het geen probleem is als hij niet wil om vervolgens na een uur weer poep aan te treffen in zijn broek. Kortom onze vraag is: wat kan de reden zijn dat hij niet wil poepen en klopt het dat negeren het beste is?

Beste steeds weer verschonende ouders,

Er kunnen verschillende redenen zijn, waarom kleuters niet willen poepen.
Sommige vinden het vervelend omdat poepen veel tijd kost, anderen houden het liever op, omdat het soms pijn doet of omdat zij hun poep niet op de wc willen doen maar liever in een luier. Poepen is voor kleuters meer beladen, dan plassen. Het is veel meer een construct van henzelf, zij vormen en werken hun poep het lichaam uit. Het best lukt dat in een ontspannen situatie, waar zij geen enkele druk van buitenaf ervaren.
In de praktijk blijkt een beloningssticker vaak meer een project van de ouders te worden, dan van het kind. En kinderen worden niet zindelijk omdat jij het graag wilt. Ze worden zindelijk als ze zelf het nut er van in zien en het ook echt willen.
Jullie zoon is nu oud genoeg om zijn poep op de wc te kunnen doen. Stel daarom dat je vindt dat hij zijn broek schoon en droog kan houden. Dat betekent: het gaat je lukken om je poep op de wc te doen. Het is nu aan jullie zoontje om oplossingen te bedenken, zodat zijn broek droog blijft. Negeren is dus geen optie. Bespreek liever met hem hoe hij denkt dat het hem gaat lukken en biedt hem daarbij de hulp die hij vraagt. Laat je zoon brainstormen, denk mee en zet haalbare oplossingen op papier. Kijk of er een stappenplan uit voortkomt en vul dat stappenplan in op een weekoverzicht. Er zijn drie vlaggen te verdienen, één ’s ochtends, één ‘s middags en één ’s avonds. Telkens dat het jullie zoon lukt om (iets van) zijn poep op de wc te doen mag uw zoon zijn vlag kleuren en de poepvorm tekenen. Spreek samen af, wat u samen met gaat doen als hij drie of zes of negen vlaggen heeft gehaald. Het beloningsschema dient alleen maar ter motivatie. Het is dus niet het doel. Zorg dat je het doel: poepen op de wc, steeds onder woorden brengt en hem daarvoor prijst. Iedere kleine prestatie, van het lopen naar de wc tot het zitten op de wc is een complimentje waard. Alles draait om het feit dat jullie er op vertrouwen, dat het hem gaat lukken. Dat betekent dat je hem niet meer waarschuwend toespreekt, boos wordt of het hem lief vraagt. Blijf neutraal, maar richt je op iedere kleine stap in de goede richting. Zeg van te voren, dat het niet erg is, als het een keer niet lukt. Laat hem wel zelf zijn broek verschonen en de vuile broek uitspoelen. En focus je direct weer op het doel: het gaat je zeker lukken om je poep op de wc te doen! Je zult zien dat het hem lukt!
Er zijn grappige prentenboeken over zindelijk worden. Kleuters zijn gek op het doe-boek van M. Whittington – ‘Hoe werkt mijn lichaam’ en ‘Het Poepboek’ van P. Stalfelt.

Emmeliek Boost, pedagoge en initiatiefneemster van deopvoeddesk
Terug naar boven

Dwangmatige gedrag

Onze dochter Marieke (4) vertoont dwangmatig gedrag. Bijvoorbeeld: ze draagt een bril, en deze moet zeker 6 á 7 keer per dag ‘schoon’ gemaakt worden. Als ik ‘m haar opzet, zonder dat zij heeft gezien dat ik ‘m ‘schoon’ gemaakt heb, dan ‘ziet ze niks’ op haar manier, en wordt ze boos. Haar maillot of sokken zitten standaard NIET GOED!! Ik moet prutsen, trekken en sjorren tot (volgens haar) haar tenen eindelijk GOED zitten. Oh, wee als ik ze in één keer aan doe, dan is het drama! Want er moet gesjord en geprutst worden!! Haar stoel moet ‘strak’ tegen de achtertafel aan zitten, dus geen halve centimeter er vanaf bijvoorbeeld! Haar autoriem moet strak, en niet anders! Zo kan ik nog wel even door gaan. We hebben haar haar inmiddels al op een lengte laten knippen, mét pony, zodat ze niks meer in haar haar hoeft, want dat zat ‘niet lekker’! Dus dat probleem is gelukkig verholpen!
De laatste keer op het consultatieburo heb ik dit ook besproken, en de arts zei mij dat ik haar zoveel mogelijk zelf moest laten oplossen. Dit heb ik in praktijk gebracht, maar het zorgt voor drama’s, omdat ze het zelf volgens haarzelf niet kán!
Het is een slimme, vrolijke, lieve meid met pit, maar in dit geval drijft ze ons af en toe tot waanzin!

Hebt u een oplossing of handige tip, zodat we niet elke dag voor dezelfde drama’s komen te staan??

Beste moeder van een dwingelandje,

Het klinkt inderdaad tamelijk dwangmatig gedrag voor een bijna vierjarige, maar het kan even zo goed een gewoonte zijn geworden voor Marieke om je op deze manier qua aandacht te claimen. Bij dwangmatig gedrag is de onderliggende reden vooral angst. Daarentegen kan het claimen van de aandacht te maken hebben met bijvoorbeeld jaloeziegevoelens, met strijd om ‘wie is de baas’ of met de wens om klein te blijven.
Het advies van de consultatiebureauarts was in de goede richting, maar heeft drama’s tot gevolg. Vermoedelijk omdat Marieke inmiddels een patroon heeft opgebouwd, waarbij zij de regie heeft over een aantal situaties die zij belangrijk vindt. Met name om alles wat met haar lichaam, haarzelf te maken heeft? Zou je haar het zelf laten oplossen, dan verliest zij in één keer alle toewijding, aandacht en gesjor en gepruts van jou. Daar verzet zij zich met hand en tand tegen. Zij dwingt je te richten op haar welzijn door te dreigen met een drama als je niet voor haar zorgt, zoals zij dat wilt.

Je zegt dat het een vrolijke en slimme dochter is met pit. Betekent dit dat ze ook erg volhardend is en veel aandacht vraagt op andere terreinen? Heeft het iets te maken met de plaats als jongste in een gezin? Zo te zien is dit ‘sjor- en pruts’-gedrag een vast patroon geworden, waarmee zij je aandacht claimt. Dit kun je doorbreken door haar duidelijk te maken dat je stopt met sjorren en prutsen: ‘We gaan het anders doen.’ Leg uit dat je haar wilt helpen. Teken de moeilijke situaties op papier en bedenk samen oplossingen hoe het anders kan. Breng deze oplossingen ook in beeld door uit te tekenen, hoe de maillot moet zitten en wie de bril schoonmaakt. Laat haar het zelf tekenen en inkleuren. Hang de ‘poster’ aan de muur en verwijs haar steeds naar de poster, zodat zij kan zien wat ook al weer afgesproken was. Trap dus niet in de valkuil om het zelf even snel op te lossen, maar laat Marieke het volgens het plan op de poster zelf doen. Prijs haar bij ieder klein zelfstandig initiatief en benoem het effect, zoals meer tijd hebben voor leuke activiteiten en meer gezelligheid samen!

Indien deze aanpak niet werkt of er komen nieuwe problemen bij, neem dan telefonisch contact op met deopvoeddesk 035 6957020. Wij helpen je graag verder.

Met vriendelijk groet
Emmeliek Boost
Pedagoge
Terug naar boven

Verwend of brutaal

Wij hebben een kleindochter van 4 jaar. We zijn heel erg gek op haar. We passen iedere week een dag op en dat vinden we heel erg leuk. We denken wel dat ze een beetje verwend is. Ze krijgt natuurlijk erg veel aandacht. De laatste tijd doet ze erg vervelend tegen haar opa. Ze misdraagt zich zelfs. Deze week heeft ze hem in zijn gezicht gespuugd en met kerstmis gaf ze hem een klap in zijn gezicht, n.b. waar de hele familie bij was. Natuurlijk werden haar vader en moeder boos en ze begon erg te huilen en had ze plotseling last van erge buikpijn!
Haar andere oma had e.e.a. niet door en riep: “kom maar bij mij!” Wat moeten wij aan dit gedrag doen?

Beste oma van een brutale kleindochter,

Wat leuk dat u samen met uw man zo’n intensief en goed contact heeft met uw kleindochter! En wat boft uw kleindochter, dat zij haar grootouders iedere week ziet! Je omringd te weten door je ouders en grootouders die allemaal het beste met je voor hebben, is voor ieder kind een geschenk.

Het lijkt erop dat uw kleindochter zich bij u zo vertrouwd voelt, dat zij ook brutaal en uitdagend gedrag durft te laten zien. Dat is overigens een vierjarige niet vreemd. Als u het zou navragen bij de leerkracht, dan zou u bevestigd krijgen, dat meerdere kleuters uitdagend gedrag laten zien; van tong uitsteken, spugen, vloeken tot aan de middelvinger opsteken! Meestal uit balorigheid. Ontdekken kinderen echter dat dit gedrag op het schoolplein of tijdens de zwemles het gevolg heeft, dat anderen om hen gaan lachen of daarmee hun wens vervuld krijgen, dan blijven ze dit gedrag inzetten. Dit lastige gedrag neemt ook toe, als je er als (groot-)ouders heftig op reageert of veel aandacht eraan schenkt.

De decembermaand is bovendien een spannende tijd, met veel opwinding en feestelijkheden, met een drukke agenda waar vierjarigen weinig van hun normale programma in terug herkennen. Gaat er dan iets niet naar hun zin, dan verliest menig kleuter zijn of haar zelfbeheersing. Gelukkig moest uw kleindochter huilen en voelde zij door de reacties van haar ouders, dat ze zich misdragen had. Dat de andere grootmoeder jullie kleindochter vervolgens in de armen neemt, is inderdaad niet verstandig.

Een volgende keer kunt u het beste zelf ingrijpen, als uw kleindochter u pijn doet of brutaal aanspreekt. Juist omdat uw kleinkind regelmatig bij u is, krijgt u vanzelf bij het opgroeien steeds meer een opvoedende taak. Dat vraagt ook om onderling overleg met de ouders. Nu de feestdagen voorbij zijn, is het een goed moment om bij u thuis de belangrijkste regels met haar door te spreken. Dé regel is namelijk: Je mag niemand pijn doen, dus ook opa niet! Spugen en slaan mag dus niet.
Spreek samen met uw kleindochter af, wat zij kan doen als zij boos is op opa of als zij iets wil wat opa of oma niet wil. In de trant van: “In plaats van slaan, wil ik dat je zegt, wat je niet leuk vindt.” Geef haar elke keer dat dit lukt een extra aai over haar bol of een kus. Door de nadruk te leggen op het goede gedrag, zult u merken dat het negatieve gedrag vanzelf afneemt en verdwijnt.

Misschien vindt u het leuk om meer over de kleuterperiode te lezen middels een nieuwsbrief op maat voor grootouders of via mijn boek ‘ Opvoeden Geniet Ervan! Meer informatie hierover vindt u op onze site www.opvoeddesk.nl

Emmeliek Boost
Pedagoge en initiatiefneemster van deopvoeddesk
Terug naar boven

Kleuterruzies

Ik heb een probleem bij de opvoeding van mijn 4-jarige zoon.
Wanneer we alleen samen zijn is hij lief, luistert goed en speelt zelfstandig.
Helaas is zijn gedrag helemaal anders als hij in aanraking komt met andere kinderen.
Sven is nu 4 en neemt vaak vriendjes mee naar huis of gaat bij andere kinderen spelen.
Zodra hij met andere kinderen samen is gedraagt hij zich wild en onhandelbaar. Als hij zijn zin niet krijgt wordt hij driftig en gaat huilen.
Ook slaat en schopt hij andere kinderen om zijn zin te krijgen. Dat een ander kindje pijn heeft lijkt hem niet te raken. Ik betrek hem bij het verdriet van het kindje om te laten zien dat zijn gedrag tot gevolg heeft dat zijn vriendje pijn heeft.
Als het de spuigaten uit loopt, zet ik hem op de gang om hem te straffen voor zijn gedrag. Waarom luistert hij slecht als hij met andere kinderen samen is?
Hoe komt het dat hij zo hardhandig met andere kinderen om gaat en wat kan ik hier het beste mee om gaan?

Beste moeder van een ruziënde kleuter,

De meeste kleuters willen het liefst winnen en kunnen maar moeilijk hun verlies incasseren. Ze zijn vol van zichzelf en willen het spel absoluut spelen zoals zij dat in hun hoofd hebben. Zo is het spelen van een gezelschapsspelletje zonder ruzie bijna een onmogelijke opgave op deze leeftijd.

Het probleem zit hem in het feit dat kleuters de spelregels zoals zij die thuis geleerd hebben als absoluut en dus overal geldig beschouwen. Om een spel ook voor 4-jarigen toegankelijk te maken, passen ouders meestal de spelregels van de doos thuis een beetje aan. Speelt je zoon nu samen met zijn vriend bijvoorbeeld ‘mens erger je niet’ volgens de regels zoals een ieder het thuis geleerd heeft, dan ontstaat er binnen de kortste tijd een fikse ruzie over wie het spel al dan niet eerlijk speelt. Dezelfde onenigheid kan echter ook ontstaan bij het bouwen van een kasteel of wie er de tikker mag (of moet) zijn.

Van te voren overleg over hoe en volgens welke regels een spel gespeeld gaat worden, voorkomt teleurstellingen en driftbuien en is dus erg belangrijk. Ook valt het sommigen zwaar om na een periode de ‘manager’ (want de oudste) op de speelzaal te zijn geweest, nu rekening te moeten houden met meer dan 25 andere meningen in de klas.

Wanneer je je zoon nu wat meer begeleidt bij het spel met zijn vriendjes en daarbij verwoord wat hij moeilijk vindt, zal hij minder onhandelbaar gedrag laten zien. Maak eerst duidelijk een afspraak met hem. Formuleer in positieve zin wat je onder gezellig samen spelen verstaat. Bespreek daarbij ook twee oplossingen voor het geval dat het spel anders verloopt dan hij het wil.
Laat hem zelf ook één bruikbare tip bedenken. Loop nu niet de kamer uit, maar help je zoon de twee tips zich te herinneren en geef hem complimenten als hij deze probeert toe te passen. Houd een oogje in het zeil en ga nu niet bijvoorbeeld de brievenbus leeg halen.

Kortom : leg meer de focus op succes en minder op straf!
Loopt het toch uit de hand gebruik dan pas straf in de vorm van een time out op de gang.
Verbetert de situatie niet, neem dan contact op met deopvoeddesk in Laren.
Er zijn diverse workshops en lezingen die handige tools en achtergrondinformatie geven over wat je als ouders kunt verwachten van kinderen op de basisschool. Kijk voor meer informatie op de site www.opvoeddesk.nl

Veel succes,

Met vriendelijke groet,
Emmeliek Boost
Pedagoge en initiatiefneemster van deopvoeddesk
Terug naar boven

Langzame eter

Onze 4-jarige zoon is een hele trage eter, en met traag bedoel ik ook traag.
Hij houdt het eten heel erg lang in zijn mond, als ik hem dan vraag om wat water of melk te drinken dat stopt hij het eten in zijn wang in plaats van het met water door te slikken.
Wat doe ik hier aan?
Ik heb al van aller geprobeerd, bijvoorbeeld in de gang zetten met zijn bord, aan tafel blijven zitten tot hij klaar is en het hem dan ook zeggen, dit is erg lastig voor zijn 2 jarig broertje die wel door eet. We hebben zijn broertje ook al complimenten gegeven als hij goed eet, maar het schijnt allemaal niet te helpen.
Wij willen weer zo graag gezellig aan tafel zitten.

Beste moeder van een langzaam-etende zoon,

Eten is één van die topics waar je als ouder geen invloed op hebt. Kinderen moeten zelf willen eten en het eten willen doorslikken. Ze zijn baas over hun eigen lichaam. Er is dus geen kind dat onder dwang zijn eten doorslikt. Alle aandacht die nu gaat naar het trage eten, in de vorm van aansporing tot straf op de gang, zet je oudste niet aan tot beter eten.
Voorkom liever dat het jouw project wordt. Wanneer je nu stopt met mopperen in de zin van : “eet nu eens door, drink nog wat melk …”, en je alleen richt op datgene wat hij wel doorslikt, zul je zien dat je zoon beter gaat eten.

We denken dat we door te waarschuwen en te mopperen kinderen op het goede spoor zetten. Maar het tegendeel is waar. Heel begrijpelijk ook. Want je zoon weet heel goed dat als hij in een normaal tempo eet, hij dan veel van jouw tijd en aandacht zal verliezen. Dus traag eten levert hem ook iets op.

Maak nu eerst duidelijk met de wijzers van de klok, wanneer je gaat afruimen en houd je aan die tijd. Laat het eten verder aan hem over en negeer zijn getreuzel. Zorg dat je geen spanning oproept aan tafel. Praat over wat jullie vandaag gedaan hebben en prijs hem tussendoor voor het gezellig mee eten. En ruim de tafel af, als de wijzers van de klok dat aangeven, dus ook zijn bordje.

Is er nog een nagerecht, geef hem dat dan ook. Je zult zien dat het een stuk gezelliger wordt aan tafel en dat je zoon gaandeweg beter gaat eten.

Met vriendelijke groet,

Emmeliek Boost, Pedagoge en initiatiefneemster van deopvoeddesk
www.opvoeddesk.nl
Terug naar boven

Niet zelf spelen

Onze dochter van 4 kan niet zelf spelen. ze hangt de hele dag maar wat om ons heen. De enkele keer dat ze wel zelf speelt is het maar voor twee tellen omdat ze afhaakt als er iets niet lukt.
Hoe kunnen wij haar stimuleren om zelf te spelen en hoe gaan we om met haar driftbui als er iets niet lukt?

Beste moeder van een dochter die niet zelf speelt,

Je schrijft dat je dochter van vier jaar moeite heeft om zelf te spelen en dat ze, zodra er iets niet lukt, driftig wordt. Kleuters willen inderdaad niet graag falen. Ze zijn zo vol van alles wat ze al kunnen. Sommige vier- of vijfjarigen roepen nu ook: “Dat doe ik, als ik zes ben!”
Zo te horen is het voor jullie dochter leuker om bij jullie in de buurt te zijn. Misschien vindt zij jullie verhalen leuk, ziet ze je op de computer werken, of wil ze je het liefst helpen? Zijn er eigenlijk nog meer kinderen thuis? Neemt zij wel eens vriendinnetjes mee?
Misschien is zij minder initiatiefrijk en eerder wat meegaand en volgzaam van aard?
Ieder kind wil van nature spelen, maar doet dat alleen in een ontspannen sfeer. Ik kan me voorstellen dat als ze zo rond jullie hangt, dat jullie geïrriteerd reageren met “Ga nou eens zelf spelen!” Dan raakt de sfeer gespannen en ontstaat er te veel druk op het spelen.
Richt je nu op datgene waarmee ze even bezig is. Leg dus het vergrootglas op het wel spelen en besteed geen aandacht aan het niet-spelen. Volg haar in het spel en zeg iets over wat ze aan het doen is. Geef geen loze complimentjes in de sfeer van wat goed van jou! Benoem juist wat het spel moeilijk of leuk maakt en zeg iets over haar kwaliteiten. Daarmee vergroot je haar zelfvertrouwen en zullen de driftbuien minder worden. Lees ook eens de vragen van andere ouders, die gaan over zesjarigen. Ik denk dat je er veel herkenning in zult vinden.

Veel succes!

Emmeliek Boost, pedagoge en initiatiefneemster van deopvoeddesk
www.opvoeddesk.nl
Terug naar boven

Onze dochter is sinds de geboorte van haar broertje totaal veranderd

Ons dochtertje van 4 was altijd een vrolijk lief meisje met af en toe haar buien. Maar sinds de geboorte van onze zoontje, 6 maanden geleden, is dat behoorlijk veranderd. Ze lijkt niet jaloers op haar broertje. Ze speelt met hem vraagt om hem de fles te mogen geven, wat we dan ook toelaten, helpt mee met het verschonen en badderen van hem dus ik heb zelf niet zo het idee dat het gedrag van haar daarom is veranderd, maar toch zijn mijn man en ik ten einde raad.

Ze luistert niet meer. Ze wil zich bijvoorbeeld ’s morgens niet aankleden, en dan weten we al dat dat een teken is voor de hele dag ruzie. Alles wat we zeggen gaat aan haar voorbij. Ze eet niet, lokt voortdurend ruzie uit door haar drinken expres over de grond of over zich zelf te gooien. Ze geeft een grote mond als we haar voor straf op bed leggen. Straffen helpt niet meer. Ik ben echt doodmoe na zo’n dag. Mijn man treft na een dag werken twee ruzieënde vrouwen aan, dat wil ik niet. Bovendien heb ik weinig tijd voor mijn zoontje. Ik hou nu met een eierwekker bij als ik met haar ga spelen, zodat ze zelf ook ziet dat ze niks tekort komt. Ik doe meer met haar dan met mijn jongste op het ogenblik.

En er is nog een probleem ze eet ook niet goed. Soms eet ze een hele week alleen maar 2 boterhammen per dag en er zijn nu zelfs dagen dat ze ‘s morgens alleen maar een crackertje eet en daarna de hele dag niks meer. Ook geen snoep maar dus ook geen warm eten meer. Ze is daar heel gehaaid in: als ze niet eet moet ze gaan slapen, en dus gaat mevrouw slapen als we aan tafel gaan. Zelfs als we al om 4 uur gaan eten, gaat ze gewoon naar bed. We zijn erg bang dat ze zo dadelijk ziek wordt door dit niet willen eten.

Hoe kan ik het gedrag van mijn oudste veranderen zodat de rust weer in ons gezinnetje terug komt en hoe kan ik haar duidelijk maken dat ik ook tijd wil vrij maken voor mijn jongste zoon? En het allerbelangrijkste: hoe krijg ik haar aan het eten zodat ze er niet vreselijk ziek wordt? Belonen en straffen helpt niet meer.

Aan een ongeruste moeder van twee fantastische kids,

Een gelukkig gezinnetje, dat waren jullie samen met jullie lieve vrolijke dochter, schrijf je. Maar sinds jullie jongste zoon geboren is, is je dochter brutaal, weigert ze te luisteren en eet ze zo weinig dat jullie je zorgen maken over haar gezondheid.

Zo te horen heeft je dochter geen moeite met haar babybroertje. Ze is zorgzaam en lief voor hem. En ondanks dat je zo zorgvuldig je aandacht probeert te verdelen en apart spelletjes met haar doet, heeft ze toch duidelijk moeite met de veranderde situatie.Ze weigert te eten, haar beker normaal leeg te drinken en zich zelf aan te kleden. Ze protesteert eigenlijk bij alles waar je een beroep doet op haar zelfstandigheid.
Ze weigert als het ware om groot te zijn. Ze is veel liever een baby net als haar broertje. Ze wil ook geholpen worden met aankleden en met het eten, met de gewone dagelijkse verzorgingsmomenten. Leg nu liever geen nadruk op wat ze allemaal al lang zelf kon. Geef een beetje toe aan het klein willen zijn. Knuffel haar extra tijdens het aankleden en eten.
Leg vooral geen nadruk op wat niet lukt. Stop dus ook direct met mopperen, waarschuwen en straf. Deze negatieve aandacht verslechtert de sfeer, kost je veel energie en het contact met je kind wordt er niet beter op. Praat met haar over de veranderde situatie.
Dat gaat vaak het beste op papier. Teken je dochter op papier, laat haar zichzelf inkleuren en vraag dan eens wat er nu goed en minder goed gaat? De meeste kinderen kunnen heel goed aangeven waar ze moeite mee hebben. Lukt dat niet, help haar dan op weg. Zeg dat het eten niet goed gaat. Wat moet er gebeuren zodat dat eten gezelliger en beter gaat. Stimuleer je dochter om zelf oplossingen te bedenken. Kijk of er een werkbare oplossing bij zit en kijk of ze jouw hulp daarbij nodig heeft.
Hoe meer een kind zelf oplossingen bedenkt, des te eerder zal zij geneigd zijn om zich aan die oplossing te houden.
Voorkom in ieder geval een machtstrijd en vermijd in principe straf. Er is geen kind die door middel van straf weer op het goede spoor komt.
Geef liever aandacht aan dat wat wel goed gaat, wat ze wel eet en zeg dat je het fijn vindt dat ze zo goed weet of onthoudt wat je zegt.
Alleen jij en je partner kunnen er voor zorgen, dat je dochter weer de ‘oude’ wordt. Dit laatste is niet eenvoudig als je, zoals je zegt aan het eind van je Latijn bent.

Met vriendelijke groet,

Emmeliek Boost, pedagoge en initiatiefneemster van de Opvoeddesk
Terug naar boven

Liegende 5-jarige

Gisteren is onze zoon van vijf met een skelter over zijn eigen fiets heen gereden. Vervolgens komt hij thuis met het verhaal, dat een ander jongetje uit de buurt dat gedaan heeft. Totdat de vader van dat jongetje bij ons kwam om te vragen hoe het nu zat en toen vertelde hij pas de waarheid.
Hij heeft dus glashard tegen ons gelogen. Dit was niet de eerste keer dat hij liegt, maar waar komt dat vandaan?Ook heeft hij gisteren in de speeltuin vlak bij ons huis tegen een meisje haar broek aangeplast.
Hier kan ik echt met mijn verstand niet bij. Wij weten niet hoe wij dit moeten bestraffen, hebben jullie een idee?

Beste hopeloze ouder,

Je bent erg geschrokken dat je zoon niet direct de waarheid vertelt. In jouw ogen liegt hij glashard en vertoont hij ook nog eens raar gedrag, zoals het plassen tegen de broek van een meisje. Ik kan me voorstellen dat je goed van slag bent.

Geef je je kind nu straf voor het eerlijk erkennen van zijn schuld, dan zal je kind in het vervolg deze straf willen vermijden en dus voortaan de waarheid willen omzeilen, dus gaan liegen.

Met straf zet je een vijfjarige dus niet op het goede spoor. Je wilt graag dat hij een eerlijk geweten opbouwt. Dat lukt als je begrijpt dat:

1. je zoon met vijf jaar nog geen duidelijk inzicht heeft in oorzaak en gevolg. Tussen de vier en zeven jaar zien kinderen zichzelf niet als schuldige en fantaseren zij een oplossing voor het probleem: een vriendje of een huisdier heeft het gedaan. In jouw ogen liegt hij dan nog eens extra door de schuld op een ander af te schuiven!
2. een heftige boze reactie van jou of zijn omgeving hem onzeker en bang maakt.
3. je zoon uit angst voor je reactie de schuld liever blijft ontkennen.
4. straf meestal liegen in de hand werkt. Liever een leugen, omdat je kind niet je liefde wil verliezen en met een leugen denkt de straf of boze woordenwisseling te kunnen ontlopen. Bovendien is het logisch, dat wanneer er op de waarheid vertellen, toch nog straf dreigt, een kind liever eerst weg probeert te komen met een leugen.

In plaats van straf kun je beter onder woorden brengen, wat er gebeurd is. Door de film met hem terug te draaien, de fiets goed te bekijken, de sporen van de skelter aan te wijzen, te vragen naar waar het vriendje was, leer je je kind de situatie onder ogen te zien. Prijs je kind voor het goed meedenken en het vertellen hoe het gebeurd zou kunnen zijn. Een eerlijk geweten groeit alleen als je kind ook op je steun en begrip kan rekenen, wanneer hij zijn verhaal opbiecht. In plaats van straf is dan een complimentje op deze leeftijd meer op zijn plaats.

Op deze manier help je je zoon ook beter te verwoorden hoe het komt dat hij tegen de broek van een meisje aangeplast heeft. Heb je interesse in de ontwikkeling van het geweten bij kleuters, surf dan eens naar www.opvoeddesk.nl . Zowel de lezing Zelfvertrouwen als mijn boek ‘Opvoeden geniet ervan’ geeft je daar meer informatie over.

Emmeliek Boost
pedagoge en initiatiefneemster van de Opvoeddesk
Terug naar boven

Driftige kleuter

Ik heb twee kinderen, een dochter van bijna vier is en een zoontje van anderhalf. Het is zo dat de laatste tijd onze dochter erg driftig wordt. Ze kan geen aandacht te kort komen, want ik ben de hele dag met ze thuis en onderneem van alles met mijn kinderen.
Als mijn man thuis komt neemt hij het over en vaak ondernemen we ook samen iets met de kinderen.
We straffen haar consequent maar het lijkt alsof het straffen niet helpt, ze drijft je echt tot op het punt dat ik de neiging heb haar wat aan te doen, en voor haar vader geldt hetzelfde. De laatste tijd heeft ze zelf ook de neiging ons te slaan, wat we natuurlijk niet toelaten. We vragen ons af wat doen we verkeerd, we zijn er erg verdrietig en af en toe ook wanhopig van want het is me opgevallen dat ons zoontje er erg overstuur van wordt.
Ik hoop dat we wat wijzer van jullie advies worden.

Hallo moeder van twee lieve, maar bewerkelijke kinderen,

Heel veel ouders met kinderen onder de 5 jaar vinden het ouderschap best zwaar. De meesten geven als reden aan, dat kinderen van deze leeftijd zo onvoorspelbaar zijn. Het ene moment zijn ze goed gehumeurd en lukt alles, maar er hoeft maar iets niet te gaan, zoals zij dat willen en dan zijn ze overstuur of eindigt het met ene driftbui.
Je schrijft, dat de oudste slecht luistert, de laatste tijd slaat en dat straf niet helpt. Je wilt graag het beste voor je kind, maar als de oudste niet luistert en niet doet wat je wil, dan is het raak, zeg je. Daaruit begrijp ik dat je jezelf soms niet meer onder controle hebt. De jongste raakt daarvan overstuur en zelf wil je het ook anders.

Gelukkig is het iets van de laatste tijd en is het lastige gedrag van de oudste daarom misschien met een schriftelijk advies nog te veranderen. Probeer even geen accent te leggen op straf. Focus je op wat goed gaat. Breng onder woorden waar ze goed in is, wat ze al kan en waar ze je meehelpt. Verleg je aandacht in ieder geval naar dat wat ze goed doet. Daarmee krijg je een gezelliger contact met haar.

Maak ook duidelijk dat ze niet mag slaan. Niet door haar straf te geven, maar door haar hand te pakken en te zeggen dat ze niet mag slaan, maar wel mag aaien. Gebeurt het toch, laat haar dan zien dat slaan pijn doet, laat haar de rode plek zien en voelen en de persoon troosten die ze geslagen heeft. Er is geen kind onder de vijf jaar, dat zich door straf beter gaat gedragen. Ook al doe je het consequent, straf roept helaas aanleiding voor nieuwe straf op. Zo verslechtert de sfeer in huis en raak je doodop. Het enige voordeel van straf op deze leeftijd is dat het jou wat oplucht. Je hebt je kind duidelijk gemaakt dat jij de baas bent. In plaats van straf kun je beter aangeven welk gedrag je wel wil zien. Beloon je dat goede gedrag, dan gaat je kind vanzelf overstag en zich beter gedragen. En de sfeer in huis wordt voor jullie allemaal een stuk gezelliger! Valt het jullie moeilijk, neem dan contact op met de Opvoeddesk. Veel ouders zijn ook met een telefonisch consult geholpen.

Met hartelijk groet,
Emmeliek Boost, pedagoge de Opvoeddesk
Terug naar boven